12 Maddelik Çerçeve Yasa Teklifinde Neler Var?

İktidarın "Terörsüz Türkiye", DEM Parti'nin ise "Barış ve Demokratik Toplum" olarak adlandırdığı yeni çözüm sürecinin hukuki zeminini oluşturacak çerçeve yasa teklifine son şekli verildi.

"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" başlığıyla TBMM Başkanlığı'na sunulacak metin, yürürlük maddeleri dahil 12 maddeden oluşuyor.

Teklifin 5 Ağustos Çarşamba günü Meclis'e sunulması, en geç 11 Ağustos'a kadar yasalaştırılması hedefleniyor.

AKP, art arda yaptığı toplantıların ardından teklife son biçimini vererek milletvekillerinin imzasına açtı. İktidar partisi, sürece karşı çıkan İYİ Parti dışındaki muhalefet partilerine içerik hakkında bilgi verdi; ancak yasa metni paylaşılmadı.

AKP TBMM Grubu'nda da 5 Ağustos Çarşamba günü kapalı toplantıda milletvekillerine bilgilendirme yapılacak; Grup Başkanı Abdullah Güler ve Genel Başkanvekili Efkan Ala sunum yapacak. Bilgilendirmenin ardından teklif Meclis Başkanlığı'na sunulacak. AKP yönetimi, düzenlemeyi "Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda atılmış tarihi adım" olarak tanımlarken, önceliğin "terörün tamamen sona ermesi ve silahların geri dönülmeyecek şekilde bırakılması" olduğunu vurguluyor.

Başvuru süresi ve kapsam netleşti

Geçici nitelikteki düzenlemeden yararlanmak isteyenler, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bireysel olarak başvuracak; her kişi için ayrı değerlendirme yapılacak. Bu sürenin sonunda başvuru hakkı sona erecek, uzatma ise ancak yeni bir kanunla mümkün olabilecek. Kişiler örgütsel konumlarına göre değil; haklarında soruşturma bulunanlar, kovuşturması devam edenler, hükümlü olanlar ve devlete kendiliğinden başvuranlar şeklinde sınıflandırılacak.

Teklifte dikkat çeken düzenlemelerden biri kapsam maddesi oldu. Başka örgütlerin kapsama girmemesi için "silah bırakan, kendini fesheden örgüt" gibi genel ifadeler yerine "PKK, KCK ve bağlı yapılanmalar ile ilişkili örgütler" ifadesi yasada net biçimde tanımlanacak.

Denetim için iki ayrı kurul kurulacak

Yasanın uygulanması ve teyit-tespit sürecinden sorumlu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında sekiz üyeli "Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu" oluşturulacak. Kurulda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Savunma ve Çalışma bakanları yer alacak. Ayrıca TBMM bünyesinde, üyelerini Meclis Başkanı'nın belirleyeceği ve İçtüzük hükümlerine tabi olmayacak bir İzleme Kurulu kurulacak.

Siyasete dönüş ve yeni soruşturma kurul kararına bağlı

Örgüt üyelerinden üç yıl süreyle herhangi bir suça karışmayanlar için siyaset yapma yolu açık tutulacak; ancak yasadan yararlananların siyasete dönüşü otomatik olmayacak, "Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu"nun uygun görüşüne bağlı olacak. Koşulları sağlayanlar için kurul uygun görüş bildirirse dosya mahkemeye gönderilecek ve "memnu hakların iadesi"ne benzer bir yöntemle siyasi yasak kaldırılabilecek. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra yararlananlar hakkında aynı kapsamda yeni bir terör soruşturması açılabilmesi de kurul kararına bağlanacak.

Öcalan ve ağır suçlar kapsam dışı

Teklif örgüt mensuplarına af öngörmüyor; ancak ceza erteleme ve örgüt suçlarının düşmesi yolunu açıyor. Adam öldürme, cinsel saldırı gibi ağır suçları işleyenler yasa kapsamı dışında tutulacak. 2005 öncesi ağırlaştırılmış müebbet alanlar ya da bu cezayı gerektiren suçları işleyenler de kapsam dışı; böylece PKK lideri Abdullah Öcalan'ın düzenlemeden yararlanmasının önü kesiliyor. Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altındaki suçlarda beş yıl, 15 yılın üzerindeki suçlarda ise 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor; bu sürelerin sonunda gerekli şartların yerine getirilmesi halinde cezanın düşmesi öngörülüyor.