Fon Kanunu Yürürlüğe Girdi

Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin yeni yasal düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Dokuz maddeden oluşan kanunla, yatırımcıların alacaklarının karşılanması, fon varlıklarının tasfiye edilmesi ve hukuka aykırı işlemlerle fonlardan çıkarılan değerlerin geri kazanılması için yeni bir çerçeve oluşturuldu. Düzenleme kapsamında, nihai tasfiye işlemleri tamamlanmadan önce yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek.

Tasfiye Sürecinde SPK Denetimi Uygulanacak

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiyesine karar verilen ancak işlemleri henüz tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.

Tasfiye süreci, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetiminde Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından yürütülecek.

Düzenlemeyle fon varlıklarının adil ve şeffaf biçimde tasfiye edilmesi, yatırımcıların alacaklarının ödenmesi ve fon malvarlığından hukuka aykırı yollarla çıkarılan değerlerin geri alınması hedefleniyor. Fonların uğradığı zararlardan sorumlu şirketler ile gerçek ve tüzel kişilerin malvarlıklarından tahsilat yapılması da mümkün olacak.

Yatırımcıların ödeme hakları, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları ile tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşların kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek. Fon varlıklarının değerleme ve satış yöntemleri ile ödeme sıralamasına ilişkin esasları SPK belirleyecek. Geri kazanılan tutarlar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde her fon için ayrı hesaplarda tutulacak.

17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilen ancak fonun temerrüde düşmesi veya pay fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemlerde, katılma payları bloke edilen yatırımcılar da düzenlemeden yararlanabilecek. Ancak ilgili fonlarla bağlantılı sermaye piyasası suçlarını işlediği veya bu suçlara iştirak ettiği SPK tarafından belirlenen kişilere ödeme yapılmayacak.

Yatırımcılara 1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme İmkânı

Kanunun öne çıkan hükümlerinden biri, nihai tasfiye tamamlanmadan yatırımcılara ara ödeme yapılmasına olanak tanıması oldu. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.

Ödemeler, fonların dağıtılabilir nakit kaynakları ve kanunda belirlenen sınırlar doğrultusunda gerçekleştirilecek. Kaynakların yetersiz kalması durumunda SPK, daha fazla yatırımcının ödeme alabilmesi için ödeme önceliği veya asgari ödeme tutarı belirleyebilecek.

Ara ödemelerde enflasyon endekslemesi uygulanmayacak. TÜFE ve Yİ-ÜFE üzerinden hesaplanan endeksleme nihai ödeme aşamasında dikkate alınacak. Ara ödeme alan yatırımcıların katılma payları nihai tasfiye sırasında iade edilecek, daha önce yapılan ödemeler toplam alacaklarından düşülecek.

Düzenleme ayrıca, tasfiye öncesinde belirli fon paylarından elde edilen ve TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına göre hesaplanan sınırı aşan kazançların isteğe bağlı olarak iade edilmesine imkân tanıyor.

Fon Zararından Sorumlu Kişilere Başvurulabilecek

Fon varlıklarının karşılıksız, göstermelik veya gerçek ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle başka kişi ve kuruluşlara aktarılması, fonun zarara uğratılması kapsamında değerlendirilecek.

Kredi, borç, avans, teminat ve alım-satım işlemleri yoluyla fonlardan çıkarılan değerlerin geri kazanılması amaçlanıyor.

Zarardan öncelikle fonu kuran veya yöneten portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın bu şirketten tahsil edilememesi halinde, SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerin malvarlıklarına da başvurulabilecek.

SPK, fonların zarar tutarlarını ve sorumlu kişileri belirleyerek TMSF'ye bildirecek. TMSF ise kamu alacaklarının tahsiline ilişkin mevzuat çerçevesinde takip ve tahsilat işlemlerini yürütebilecek.

El Konulan Varlıklar Yatırımcı Alacaklarına Ayrılacak

Fonlarla bağlantılı suç soruşturmalarında el konulan para ve sermaye piyasası araçları, gerekli yasal kararların ardından ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek. Doğrudan fona devredilemeyen malvarlıkları için TMSF kayyım olarak atanabilecek; dava sonucu beklenmeden satış veya tasfiye işlemleri yapılabilecek.

Mahkeme tarafından ilgili fonla bağlantısı belirlenen ve yargılama sonunda müsaderesine karar verilen varlıklar, Hazineye gelir kaydedilmek yerine yatırımcı alacaklarının karşılanmasında kullanılacak. Geri kazanım hesaplarındaki tutarlar başka amaçlarla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek veya haczedilemeyecek.

Tasfiye tamamlandıktan sonra geri kazanılan kaynaklar Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) aktarılacak. YTM, ödemeleri yatırımcıların fon katılma payı sahipliği oranlarına göre gerçekleştirecek.

Uygulama Esaslarını SPK Belirleyecek

Kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar SPK tarafından belirlenecek. TMSF'nin görev alanına giren konularda kurumun görüşü alınacak. Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren kanun, 17 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olacak.

Yeni düzenlemeyle yatırımcı alacaklarının karşılanmasında mevcut fon varlıklarının yanı sıra hukuka aykırı işlemlerle çıkarılan ve geri kazanılan kaynaklar da kullanılabilecek. Ödemelerin miktarı ve zamanı ise fonların mevcut kaynaklarına, tahsil edilebilecek varlıklara ve SPK'nın belirleyeceği uygulama esaslarına bağlı olacak.