Kredi kartı limitleri düşüyor, konut kredilerinde sistem değişiyor

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrarı güçlendirmek ve bireysel borçlanmayı daha dengeli bir yapıya kavuşturmak amacıyla hem konut kredileri hem de kredi kartlarına yönelik kapsamlı düzenlemeler açıkladı. Alınan kararlarla birlikte konut kredilerinde uzun süredir uygulanan birinci el–ikinci el ayrımı sona ererken, yüksek kredi kartı limitlerine sahip vatandaşlar için de kademeli bir sınırlandırma süreci başlatıldı.

BDDK’nın duyurusuna göre konut kredilerinde artık konutun sıfır ya da ikinci el olmasına bakılmaksızın tek bir ana kredi değer oranı tablosu uygulanacak. Bu adımla birlikte kredi kullanımında sadeleşme hedeflenirken, enerji verimliliği yüksek konutlar için avantajlı oranlar korunmaya devam edecek. 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar, daha yüksek kredi değer oranı kapsamında değerlendirilecek.

Yeni sistemde değeri 5 milyon TL’ye kadar olan konutlarda, A ve B enerji sınıfına sahip evler için konut bedelinin yüzde 90’ına kadar kredi kullanılabilecek. C enerji sınıfındaki konutlarda bu oran yüzde 80 olurken, diğer konutlarda kredi oranı yüzde 70 ile sınırlandırıldı. Konut değeri yükseldikçe kredi oranları da kademeli olarak düşecek. Değeri 20 milyon TL’nin üzerindeki konutlarda ise A ve B sınıfı için yüzde 40, C sınıfı için yüzde 30, diğer konutlarda yüzde 20 kredi oranı uygulanacak.

BDDK’nın aldığı bir diğer önemli karar ise kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerinin yapılandırılmasına yönelik oldu. Buna göre, dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı kullanıcıları ile ödemesi 30 günden fazla geciken ihtiyaç kredisi borçluları, belirlenen şartlar altında borçlarını yeniden yapılandırabilecek. Yapılandırma için borçluların üç ay içinde başvuruda bulunması gerekecek ve borçlar en fazla 48 ay vadeyle taksitlendirilebilecek.

Yapılandırılan borçlarda aylık taksit tutarı, ilgili ayın asgari ödeme tutarına eklenecek. Ayrıca yapılandırılan borcun yüzde 50’si ödenmeden kredi kartı limitlerinde artış yapılmayacak. Yapılandırma tutarının mevcut kart limitini aşması durumunda ise bu tutar limit aşımı olarak değerlendirilmeyecek.

Kredi kartı limitlerine yönelik düzenleme ise özellikle yüksek limite sahip kart kullanıcılarını yakından ilgilendiriyor. BDDK, kart limitlerinin gelirle uyumlu hale getirilmesi amacıyla bankaların gelir teyidini artık yalnızca belge üzerinden yapacağını açıkladı. Daha önce beyana dayalı olan bu uygulama sona erdirildi.

Yeni düzenlemeye göre, tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kişilerin kullanılmayan limitleri kademeli olarak düşürülecek. Toplam limiti 400 bin TL ile 750 bin TL arasında olan kart sahiplerinin, son bir yıl içinde en düşük kullanılabilir limitlerinin yüzde 50’si kadar indirim yapılacak. Toplam limiti 750 bin TL’nin üzerinde olanlarda ise bu oran yüzde 80 olarak uygulanacak.

Limit azaltım işlemlerinin en geç 15 Şubat 2026’ya kadar tamamlanması planlanıyor. Bu işlemler sonrasında toplam kredi kartı limiti 400 bin TL ve altına düşen kart sahipleri, ilerleyen dönemde yapacakları 400 bin TL’ye kadar olan limit artışı taleplerinde gelir esaslı sınırlamalara tabi tutulmayacak. Öte yandan tüm kredi kartı limitlerinin en geç 1 Ocak 2027’ye kadar gelir düzeyiyle uyumlu hale getirilmesi zorunlu olacak.