Mekke Paktı Zirvesi Sırasında Mısır'dan Kritik Açıklama

İran, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan heyetleri, bölgesel gerilimi azaltmak ve güvenlik meselelerini görüşmek üzere İran’ın başkenti Tahran’da bir araya geldi. İranlı yetkili Muhsin Rızai’nin ev sahipliğinde başlayan toplantıyla eş zamanlı olarak Mısır’dan Suudi Arabistan’ın savunmasına ilişkin dikkat çekici bir açıklama geldi.

Görüşmeler, ABD ile İran arasında çatışmaların yeniden tırmanabileceğine ilişkin işaretlerin bulunduğu bir dönemde gerçekleştiriliyor. İran basınına göre toplantıda bölgesel güvenlik, askerî saldırganlığın sonuçları, devam eden çatışmalar ve Filistin ile Lübnan halkına destek konularının ele alınması bekleniyor.

Suudi Arabistan Kamu Diplomasisi Bakan Yardımcısı, görüşmelerin gerilimi düşürmeyi ve "diyalog ve diplomatik çözümleri" teşvik etmeyi amaçladığını belirtti.

Tahran’daki Zirvede Üst Düzey Katılım

Pazartesi günü gerçekleştirilen toplantıda Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ve Türkiye İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın; İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile görüştü.

Temaslar, İran ile ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın üç üyesi arasındaki üst düzey görüşmeler olarak öne çıktı.

Mısır’dan Suudi Arabistan’a Savunma Desteği

Zirvenin başladığı saatlerde Mısır Parlamentosu’nun, Suudi Arabistan’ın savunmasına askerî destek sağlanması için gerekli onayı verdiği bildirildi. Parlamenterler ve yerel basında yer alan bilgilere göre bu adım, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, geçen hafta parlamentodan, Riyad’ın yardım istemesi durumunda Suudi Arabistan’ın savunulmasına onay verilmesini talep etmişti.

Husilerin ilerleyişi, Mısır açısından stratejik öneme sahip Süveyş Kanalı’na açılan Babülmendep Boğazı’nın güvenliği konusunda da endişe yaratıyor.

Kahire, Müdahalenin Kapsamını Sınırlandırıyor

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdellati ve İstihbarat Şefi Hasan Reşad, çarşamba günü Riyad’a giderek Sisi’nin mektubunu Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’a iletti. Mektupta Mısır’ın desteğinin Yemen’e saldırmayı değil, Suudi Arabistan’ın topraklarını ve sınırlarını savunmayı kapsayacağı belirtildi.

Abdellati, ziyaret sonrasında yaptığı açıklamada Yemen’deki çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesi için "her fırsatın" değerlendirilmesini savundu. Suudi Veliaht Prensi de çatışmaların yeniden alevlenmesinin ardından 15 Eylül’de Kahire’yi ziyaret ederek Kızıldeniz’de güvenlik ve deniz ulaşımını görüşmüştü.

Mısır’ın Geçmişteki Askerî Rolü

Mısır, Mart 2015’te Yemen’deki savaşın ilk dönemlerinde Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyona katılmıştı. Kızıldeniz’deki deniz ulaşımını korumak amacıyla savaş gemileri gönderen ve hava desteği taahhüdünde bulunan Kahire, yaklaşık 800 kara askeri de konuşlandırmıştı.

1960’larda Yemen’de maliyetli bir askerî müdahaleye katılan Mısır, 1991 Körfez Savaşı’ndan bu yana yurt dışına büyük çaplı kara gücü göndermedi. İran ve İran destekli saldırıları sık sık kınayan Kahire, ağustos ayında Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Paktı’na henüz katılmadı. Ancak Dışişleri Bakanı Abdellati, üyeliğin "ciddi şekilde değerlendirilmekte" olduğunu açıkladı.