S-400'ler Hangi Ülkeye Devredilecek?

Türkiye'nin elindeki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi konusundaki belirsizlik sürüyor. Sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri veya Mekke Savunma İttifakı'nın üyeleri Pakistan ve Suudi Arabistan'a satılabileceği iddia edildi. Emekli Korgeneral Erdoğan Karakuş, sistemlerin satışı için Rusya'nın onayının şart olduğunu hatırlatarak "BAE en uygun ülke gibi görünüyor. Ancak BAE'nin İsrail'le ilişkileri de Moskova açısından dikkate alınabilecek bir unsur. BAE'nin İsrail ile arası çok iyi. Ancak Rusların da İran ile arası çok iyi" dedi.

Türkiye, 2017 sonunda Rusya ile biri opsiyonlu iki adet S-400 sisteminin satın alınması konusunda bir sözleşme imzalandığını açıklamıştı. Yetkililer, toplam maliyeti 2,5 milyar dolar olan S-400 için peşinatın Rus yönetimine transfer edildiğini duyurmuştu. 12 Temmuz 2019'da da ilk parçalar Türkiye'ye teslim edilmişti.

ABD ise 5 gün sonra Türkiye'yi, proje ortağı olduğu F-35 yeni nesil savaş uçaklarının üretim sürecinden çıkardığını duyurmuştu. Sonrasında ise Türkiye'ye CAATSA yaptırımları uygulanmasına ilişkin karar Aralık 2020'de kabul edilmiş ve Nisan 2021'de devreye girmişti.

Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldığı için 2019'da F-35 programından çıkarılmıştı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi sırasında Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını ve F-35'lerin teslim edileceğini açıklamasının ardından, gözler bir kez daha Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerine çevrildi.

Rusya'nın onayı gerekli

NATO Zirvesi'nden bu yana konuya ilişkin belirsizlik devam ederken Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, F-35 programına dahil olmak için görüşmelerini sürdüren Türkiye'nin S-400'leri başka bir ülkeye satma planı konusunda "Her türlü teklifi değerlendireceğiz, bunun imkânları var" demişti. Lavrov, transfer için Rusya'nın onayının gerektiğini belirterek, "o ülkenin sorumlu hareket etmesi gerektiğini" vurgulamıştı.

"Birleşik Arap Emirlikleri ön planda"

S-400'lerle ilgili son gelişmeleri Türkiye gazetesine değerlendiren Emekli Korgeneral Erdoğan Karakuş, BAE'nin muhtemel adresler arasında öne çıkabileceğini belirterek "S-400'lerin satışı için muhakkak Rusların izin vermesi gerekiyor. BAE en uygun ülke gibi görünüyor. Ancak BAE'nin İsrail'le ilişkileri de Moskova açısından dikkate alınabilecek bir unsur. BAE'nin İsrail ile arası çok iyi. Ancak Rusların da İran ile arası çok iyi. Ruslar BAE'ye satışa yeşil ışık yakar mı bilemiyorum" dedi.

Karakuş, Pakistan seçeneğinde ise Rusya-Hindistan ilişkilerinin önemli bir faktör olarak öne çıktığını ifade ederek "Pakistan seçeneği zor. Çünkü Rusya'nın Hindistan ile çok yakın ilişkileri var. Hindistan-Pakistan çekişmesi var. O nedenle Hindistan S-400'ün Pakistan'da olmasını istemeyeceği için Ruslar bu satışı kabul etmez" ifadelerini kullandı.