Süreç komisyonunun ortak rapor taslağı revize edildi

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu yazım ekibi tarafından hazırlanan ortak rapor taslağı, dün gerçekleştirilen yoğun temas ve değerlendirme toplantılarının ardından yeniden ele alındı ve revize edildi. Yapılan değişikliklerle birlikte taslak raporun kapsamı netleştirilirken, sürecin izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin vurgu güçlendirildi.

Revize edilen taslakta, “Kanunla örgüt mensuplarının tabi olduğu sürecin izlenmesini ve raporlanmasını temin edecek, yürütme içerisinde bir mekanizmanın oluşturulması gerektiği” ifadesi korunarak, bu mekanizma aracılığıyla uygulamaların etkinliğinin ve hedeflere ulaşma düzeyinin düzenli olarak denetlenmesi gerektiği vurgulandı. Raporda, bu denetim sayesinde sürecin sağlıklı ilerleyip ilerlemediğinin gözlemlenebileceği ve gerekli önlemlerin gecikmeden alınabileceği belirtildi. Ayrıca, kamuoyunun her aşamada bilgilendirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Komisyonun ortak raporuna son halinin verilmesi için yürütülen çalışmalar sürerken, TBMM Başkanı ve aynı zamanda Komisyon Başkanı olan Numan Kurtulmuş’un da sürece doğrudan katkı sunduğu belirtildi. Kurtulmuş’un, rapor yazım ekibiyle ve komisyonda temsil edilen ancak Meclis’te grubu bulunmayan siyasi partilerin temsilcileriyle ayrı ayrı görüşmeler yaptığı, bu görüşmelerin ardından taslak metin üzerinde değişikliklere gidildiği aktarıldı.

Taslak raporda, Komisyonun çalışmaları ve temel hedeflerinin yanı sıra Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi kökleri, komisyonda dinlenen isimlerin mutabakat alanları, PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakması, sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri ile demokratikleşmeye dair başlıklar yer alıyor. “Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri” bölümünde ise siyasi partilerden gelen önerilerin toplantılar sonucunda uzlaşılan çerçevede rapora yansıtıldığı ifade ediliyor.

Uzlaşılan öneriler ise şöyle:

"Örgütün silah bırakması"

"Süreçte en kritik eşik PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesidir. Tespit ve teyit sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanması yalnızca silahlı örgüt tehdidinin sona erdiğinin ilanı ile sınırlı kalmayacak, aynı zamanda oluşan yeni durumun gerektirdiği hukuk ve politika çerçevesinin hayat geçirilmesi için bir başlangıç noktasını teşkil edecektir.

Tespit ve teyit mekanizmasının devletin ilgili kurumları arasındaki eşgüdümle objektif, ölçülebilir, şeffaf ve denetlenebilir ölçütlere göre işlemesi gerekir. Örgütün tüm unsurlarıyla feshi ile silahların teslimi ve bırakılması sürecinde ihtiyaç duyulacak yasal düzenlemelerin yapılması konusunda genel anlayış birliği vardır."

"Kanun, silahlı ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını amaçlamalı"

Taslak raporda, "Toplumsal Bütünleşmesi Güçlendirecek Yasal Düzenlemeler" başlığı altında şöyle denildi:

"Toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi temin etmek üzere silah bırakmayla birlikte süreci ve sonrasını yönetecek, amaca özgülenmiş müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Silahların bırakılması süreciyle birlikte ele alınacak müstakil yasanın sürecin sonuçlarını tümüyle ortadan kaldıracak ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ölçüde kapsayıcı olması tavsiye edilmektedir.

Kanun, silahlı ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını, silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesini ve meselenin bütünüyle hukuki ve siyasi zemine çekilmesini amaçlamalıdır. Bu doğrultuda kanun örgüt mensuplarının yalnızca silah bırakma sonrasındaki hukuki durumlarını tespit ve tayine yönelik olmamalıdır. Kanun, aynı zamanda ilgili kişilerin adil, güvenli ve sağlıklı bir şekilde toplumla bütünleşmesini hedeflemelidir.

Kanun, kamu vicdanını ve toplumsal hassasiyetleri gözetmeli, kapsamın yorum yoluyla genişletmeye müsait olmayacak şekilde net ve anlaşılır olmalıdır."

"Cezasızlık ve af algısı oluşturmamalı"

Taslak raporda, “Örgüt Mensuplarının Durumu” başlığı altında da "Yukarıda belirtilen müstakil ve geçici kanun ile birlikte ayrıca ceza ve infaz hukukunda yer alan hükümlerden istifade edilerek hazırlanacak bir düzenleme ile bahse konu kişiler hakkında tasarrufta bulunulabilecek ve ilgili kişiler hakkında mutlaka adli bir işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Yasal düzenlemeler toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturmamalıdır" denildi.

"Bölgeye yapılan yatırımlar ile ekonomik ve sosyal programlar geliştirilmeli”

Taslak raporda, "Toplumsal Bütünleşme" başlığı altında, "Yürütülen süreçle örgüt mensuplarının silahları bırakarak toplumsal düzene adapte olabilecek dönüşümü gerçekleştirmeleri hedeflenmelidir" vurgusu yapıldı. Taslak raporda, “Bu nedenle süreç kişilerin toplumsal hayat içerisinde yaşamını idame ettirebilmesine yönelik tedbirleri içeren kamu düzenine uyumuna ve toplumla bütünleşmesine yardımcı olacak hazırlık çalışmalarını kapsamalıdır. Toplumsal bütünleşme sürecinin sağlıklı biçimde ilerlemesi, adalet ve eşitlik duygusunun toplumun tüm kesimlerinde kökleşmesine ve her bireyin ortak geleceğe eşit fırsatlarla dahil olmasına dayanan kapsayıcı bir anlayışı ve buna yönelik politikaların belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda şimdiye kadar bölgeye yapılan yatırımlar ile ekonomik ve sosyal programların geliştirilerek. Genişletilerek ve zenginleştirilerek uygulanmaya devam edilmesi beklenmektedir” ifadeleri yer aldı.

"İzleme ve raporlama mekanizması"

Taslak raporda, “Kanunla örgüt mensuplarının tabi olduğu sürecin izlenmesini ve raporlanmasını temin edecek yürütme içerisinde bir mekanizmanın oluşturulması gerekmektedir. Bu mekanizmanın tespit ve teyidi çerçevesinde uygulamaların etkinliği ve hedefe ulaşma düzeyi denetlenmiş olacaktır. Böylece sürecin sağlıklı bir şekilde yürüyüp yürümediği gözlemlenecek ve gerekli tedbirler zaman kaybetmeksizin alınabilecektir. Bu çerçevede kamuoyunun her aşamada bilgilendirilmesi de sağlanmış olacaktır" denildi.

Taslak raporda, "Kanunla Yürütmeye verilecek çerçevesi belirlenmiş yetki kapsamında kamu kurum ve kuruluşları arasında eşgüdüm sağlanması ve bu sürecin etkin bir şekilde yürütülmesi temin edilmelidir” ifadesine yer verildi.