Trump’tan ABD–İran görüşmeleri sonrası ilk açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Umman’ın başkenti Maskat’ta yürütülen dolaylı görüşmelere ilişkin ilk açıklamasını yaptı. Trump, temasları “çok iyi” olarak nitelendirirken, İran’ın yeni bir anlaşma yapma isteğini güçlü biçimde ortaya koyduğunu söyledi.

Washington’dan Florida’ya giderken başkanlık uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Maskat’taki görüşmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Trump, “Bugün Rusya ve Ukrayna ile çok, çok iyi görüşmeler yaptık, aynı şekilde İran’la da çok iyi görüşmeler yaptık. İran anlaşma yapmak istiyor gibi görünüyor ve bunu çok istiyorlar.” ifadelerini kullandı.

İran’a karşı bölgeye büyük bir donanma sevk edildiğini hatırlatan Trump, “Yakında orada olacak. Bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz.” dedi. ABD’nin gerekli adımları atmaktan çekinmeyeceğini vurgulayan Trump, buna karşın aceleci davranmalarını gerektiren bir durum olmadığını belirtti. “Venezuela’yı hatırlarsanız, bir süre beklemiştik ve acelemiz yok. Bolca zamanımız var. İran’la çok iyi görüşmeler gerçekleştiriyoruz.” sözleriyle sürecin zamana yayılarak ilerleyebileceğine işaret etti.

Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’den oluşan ABD müzakere heyetinin, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaptığı temasları “yüksek temsilciler” arasında yürütülen görüşmeler olarak tanımladı. “Anlaşma olmazsa sonuçların çok sert olacağı açık. Buna göre herkes kartlarını biliyor.” diyen Trump, bu mesajla Tahran’a net bir uyarı verdi.

İran’la kabul edilebilir şartlarda bir anlaşma görmek istediğini vurgulayan Trump, “Ama her şeyden önce, nükleer silah olmayacak.” diyerek kırmızı çizgiyi yineledi. Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk aylarında İran yönetiminin bugün sergilediği yaklaşımı daha önce göstermesi halinde “iki ülke arasında çoktan anlaşma yapılmış olacağını” savundu. “Şu anda, anlaşma için öncesinden çok daha istekliler.” ifadeleriyle Tahran’ın tutumundaki değişime dikkat çekti.

Görüşmelerin seyrinin önümüzdeki günlerde netleşeceğini belirten Trump, tarafların haftaya yeniden bir araya gelmeyi planladığını da açıkladı.

Süreç nasıl başladı?

Umman’ın arabuluculuğunda Maskat’ta yapılan görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğu ve tarafların müzakereleri sürdürme konusunda ortak niyet ortaya koyduğu daha önce kamuoyuna yansımıştı. İran’da ocak ayında patlak veren protestolar sonrası ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanmış, Trump askeri seçenek mesajları vermişti. Tahran yönetiminin protestoculara yönelik idam kararlarını durdurmasının ardından askeri seçeneğin askıya alındığı açıklanmış, nükleer program ve bölgesel güvenlik başlıklarını içeren uzun süredir devam eden ihtilaf için diplomasi yeniden devreye girmişti. Görüşmelerin önce Türkiye’de yapılması gündeme gelmiş, ancak İran’ın talebiyle toplantı yeri Maskat olarak belirlenmişti.

Özet: Trump, Maskat’taki ABD-İran görüşmelerini “çok iyi” diye niteledi; İran’ın anlaşma istediğini söyledi, nükleer silaha izin verilmeyeceğini vurguladı.