Çerçeve Yasa Adalet Komisyonu'ndan Geçti. Yeni Parti "Evet" Dedi

TBMM Adalet Komisyonu'nda, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin tümü üzerindeki 18 saat süren görüşmeler tamamlandı. Kamuoyunda çerçeve yasa olarak bilinen teklif komisyonda kabul edildi.

Düzenleme, PKK'nin silah bırakması ve fesih koşuluna bağlı olarak soruşturma, kovuşturma ve infazların ertelenmesini öngörüyor. Sürecin takibi için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulacak; kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurulun, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak amacıyla alt komisyonlar oluşturabileceği belirtildi. Teklif kapsamında TBMM bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor; komisyonun düzenlemenin uygulanmasını ve süreci takip etmesi planlanıyor. Teklifin Genel Kurul'da 10 Ağustos Pazartesi günü görüşülmesi bekleniyor. DEM Partili Saruhan Oluç, teklife AKP, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti'nin "evet" oyu verdiğini duyurdu.

Komisyonda Tartışmalar Yaşandı

Görüşmelerden önce İyi Partili vekiller, kapıların açılmadığını ve salonun küçük olduğunu söyleyerek tepki gösterdi. Kapıların açılmasıyla vekiller salondaki yerlerini aldı. Dün saat 15.30'da başlayan görüşmelerde zaman zaman gerginlik yaşandı.

Görüşmeler sırasında milletvekilleri arasında sert tartışmalar da yaşandı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yaptıklarının "pislik" olarak nitelendirilmesi ve "1997'de Türkeş'in yaptığı siyaset bitmiştir. Yeni gelen liderine saygımız vardır ama kendi yaptıkları pislikleri de Türkeş'i kendine çamaşır suyu yaparak aklayamaz" sözleri üzerine MHP Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül, "Sen ağzını topla, pislik sensin" diye tepki gösterdi. Bülbül'ün masaya yumruk vurmasının ardından İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın ile yaşanan tartışmada Bülbül, Dalgın'ın üzerine yürüdü; Bülbül'ü İYİ Partili ve MHP'li milletvekilleri tuttu.

"Demirtaş Bizim Yoldaşımız" Tepkisi

DEM Partili Gülistan Kılıç Koçyiğit konuşması sırasında "Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Sayın Öcalan'a teşekkür ederiz" dedi. İyi Parti milletvekilleri bu ifadelere "Bebek katili ve Cumhurbaşkanı yan yana gelemez" diyerek tepki gösterdi. Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, suçun vasıflandırılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken "Anayasa'ya biraz saygılı bir idare olsaydı, Selahattin Demirtaş'ın yıllardır özgür olmuş olması gerekirdi" dedi; bunun üzerine MHP'li Feti Yıldız, uygulamanın sanık lehine olacağını belirtti. Emir ve Yıldız arasında tartışma sürerken DEM Parti Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, "Demirtaş sizin kullanışlı aletiniz değil. Demirtaş üzerinden kurmayın cümlelerinizi. O bizim yoldaşımız" diye tepki gösterdi.

Teklifle, PKK ve bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altındaki her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Erteleme Süreleri ve Kapsamı

Düzenleme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgütün propagandasını yapma suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsayacak. Teklifte "Örgüt", PKK/KCK ve bununla bağlantılı her türlü oluşumu, "Kurul" ise ilgili hükme göre oluşturulacak kurulu tanımlıyor.

Teklife göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin tespit ve teyidine dair MGK Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanması koşuluyla; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbet cezasını gerektiren suçlar ise 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecek, dosya ve deliller muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı hakkında tasfiye kararı verilerek Hazineye irat kaydedilecek. Kararlara karşı ilgililer 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecek veya itiraz edebilecek. MGK Kararının yayımlanmasından önce işlenmiş olup kapsam içindeki suçlardan sonradan başlatılacak soruşturmalar Kurulun iznine bağlı olacak. Tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilecek; istinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda bozma kararı verilecek.

Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak istenmesi halinde kullanılabilecek. Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılıp soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek; mahkumiyet halinde cezanın infazı ertelenmeyecek. Süre suç işlenmeksizin geçirilirse kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Hükümlülerin infazında da benzer bir yapı öngörülüyor: Aynı MGK Kararı koşuluyla, kasten öldürme suçundan veya 2005 öncesi müebbet/ağırlaştırılmış müebbet cezasına mahkum olanlar hariç, toplam 15 yıl veya daha az cezaya mahkum olanların infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbet cezasına mahkum olanların infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek. Bu süre içinde cezada zamanaşımı işlemeyecek, müsadere kararlarının uygulanması engellenmeyecek. İnfaz hakiminin kararlarına itiraz edilebilecek; erteleme kararları da aynı sisteme kaydedilecek. Süre içinde yeni suç işlenmesi halinde erteleme kaldırılıp infaza devam edilecek; süre suçsuz geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılacak. Takip, Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Kurulun Görev ve Yetkileri

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin uygulanması ve değerlendirilmesi, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki Kurul tarafından yürütülecek. Kurul ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek, ilgili kurum temsilcilerini toplantılara davet edebilecek ve sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesi için görevlendirmeler yapabilecek.

MGK Kararı'nın yayımlanmasının ardından örgütün tamamen tasfiyesine ilişkin gözlem raporları doğrultusunda Kurul dönemsel değerlendirmeler yapacak ve gerektiğinde adli, idari ve yasal düzenleme talebinde bulunabilecek. Verilen erteleme kararları da aynı şekilde dönemsel olarak Kurulca değerlendirilecek.

Gerekli görülmesi halinde, soruşturma nedeniyle doğan hak yoksunluğunun kaldırılması sulh ceza hakimliğinden, mahkumiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun kaldırılması ise infaz hakimliğinden talep edilebilecek; kararlara itiraz edilebilecek. Bu talebin yapılabilmesi için 5 yıllık ertelemelerde kararın verilmesinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise 3 yıl geçmiş olması gerekiyor.

Kurul, çalışmaları hakkında TBMM'yi düzenli olarak bilgilendirecek. TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca faaliyetleri izlemek üzere bir İzleme Komisyonu kurulacak; komisyon tavsiyelerde bulunabilecek. Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

Silah Teslimi ve Başvuru Süreci

Kapsamdaki örgüt mensuplarının getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve malzemeler kayıt altına alınacak; usul ve esaslar İçişleri ve Milli Savunma bakanlıkları belirleyecek. Düzenleme hükümleri, MGK Kararı'nın yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurulca görevlendirilen kurumlara yazılı başvuruda bulunanlara uygulanacak. Kapsamdaki görevler ilgili kamu kurumlarınca ivedilikle yerine getirilecek; bu görevleri yerine getirenlerin hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

Teklifin Genel Kurul'da 10 Ağustos Pazartesi günü görüşülmesi bekleniyor.

MHP'li Yıldız Duyurdu

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "MİLLÎ DAYANIŞMA VE TOPLUMSAL BÜTÜNLEŞMENİN GÜÇLENDİRİLMESİNE DAİR KANUN TEKLİFİ, Adalet Komisyonunda 18 saat süren bir görüşmelerden sonra kabul edilmiştir" ifadelerini kullandı.

Hangi Partiler "Evet" Oyu Verdi?

DEM Partili Saruhan Oluç, teklife AKP, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti'nin "evet" oyu verdiğini aktardı.