HABAŞ Faciasına Türkiye Genelinde Tepki

İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen, 18 işçinin hayatını kaybettiği ve 14 işçinin yaralandığı belirtilen patlamanın ardından Türkiye’nin farklı kentlerinde protestolar düzenlendi. İstanbul, İzmir, Ankara ve Balıkesir’de bir araya gelen emek ve demokrasi örgütleri, iş güvenliği önlemlerinin artırılmasını, geçmişte yaşanan işçi ölümlerinin araştırılmasını ve sorumluların yargılanmasını talep etti.

Eylemlerde, HABAŞ fabrikasında daha önce meydana gelen ölümlü iş kazaları da gündeme taşındı. Katılımcılar, iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin etkinliğinin sorgulanması gerektiğini belirterek çalışma koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulundu.

İstanbul Şişli'de iş güvenliği önlemleri sorgulandı

İstanbul Emek, Barış ve Demokrasi Güçleri, Şişli’deki Cevahir Alışveriş Merkezi önünde basın açıklaması gerçekleştirdi.

Açıklamada, HABAŞ fabrikasında geçmiş yıllarda da işçi ölümlerinin yaşandığı belirtilerek son 10 yılda en az 11 işçinin hayatını kaybettiği ileri sürüldü.

Emek örgütleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yönelik denetim süreçlerinin açıklanmasını istedi.

Açıklamada, “Bu fabrika kaç kez denetlendi? Denetimlerde hangi eksiklikler tespit edildi? Geçmişte yaşanan patlamalardan sonra hangi yaptırımlar uygulandı? İşçilerin can güvenliği için hangi önlemler alındı?” soruları yöneltildi.

Soma, Ermenek, İliç ve Dilovası’nda yaşanan ölümlü iş kazalarına da dikkat çekilen açıklamada, iş güvenliği tedbirlerinin bağımsız kurumlar tarafından denetlenmesi gerektiği vurgulandı.

Katılımcılar, yalnızca soruşturma başlatılmasının yeterli olmadığını, işçi ölümlerinin önlenmesine yönelik kalıcı tedbirler alınması gerektiğini savundu.

Zeytinburnu'nda HABAŞ önünde protesto

Halkevleri, Devrimci Hareket, Umut-Sen, Kızıl Parti, Öğrenci Kolektifleri, Devrimci Gençlik Dernekleri ve Gençlik Komiteleri, HABAŞ’ın Zeytinburnu’ndaki binası önünde toplandı.

Eylemde “Ölüm düzenini yıkacağız”, “Patronlar yakıyor, devlet koruyor” ve “İşçiler ölürken patronlara huzur yok” sloganları atıldı.

Katılımcılar, taşeron çalışma, güvencesiz istihdam ve yetersiz denetimlerin iş kazalarındaki etkisinin araştırılmasını istedi.

Zeytinburnu eyleminde yedi talep öne çıktı

Basın açıklamasında patlamanın bütün yönleriyle araştırılması, ihmali bulunan şirket yöneticileri ve kamu görevlilerinin hesap vermesi istendi.

Ayrıca yetkili sendika Türk Metal’in sorumluluklarını yerine getirmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın istifa etmesi ve Aliağa’daki ağır sanayi tesislerinde bağımsız denetim yapılması talep edildi.

Taşeronlaştırmanın sona erdirilmesi, işçilerin sendikal örgütlenme haklarının korunması ve güvenli olmayan koşullarda üretimi durdurabilmelerinin güvence altına alınması da talepler arasında yer aldı.

Aliağa'da sorumluların yargılanması istendi

Aliağa Emek ve Demokrasi Platformu, Zeytinli Park’ta toplanarak Demokrasi Meydanı’na yürüdü.

Platform adına konuşan Mustafa Gök, patlamanın önlenebilir olduğunu savunarak eskiyen ekipmanlar, ertelenen bakımlar ve yetersiz denetimlerin araştırılması gerektiğini belirtti.

Gök, olayın Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ve ilgili meslek odalarının katılacağı bağımsız bir heyet tarafından incelenmesini istedi.

İnceleme sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını ve gerekli güvenlik koşulları sağlanıncaya kadar üretimin durdurulmasını talep etti.

Sendikalardan geçmiş işçi ölümlerine dikkat çekildi

Eylemde konuşan EMEP Genel Başkan Yardımcısı Selma Gürkan, HABAŞ’ta son 10 yılda 28 işçinin hayatını kaybettiğini söyledi.

Gürkan, işçilerin daha önce tankların ağırlığı ve kolonların taşıma kapasitesi hakkında rapor hazırladığını ileri sürerek patlamanın önlenebileceğini savundu.

DİSK Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin, Kod 46 gerekçesiyle işten çıkarılan 85 işçinin 35 gündür fabrika önünde direnişini sürdürdüğünü açıkladı.

KESK Genel Başkanı Ayfer Koçak ise taşeron işçilerin çalıştığı alanlarda iş kazalarının daha fazla yaşandığını belirterek güvencesiz çalışma koşullarına dikkat çekti.

Ankara'da HABAŞ Bölge Müdürlüğü önünde eylem

Ankara Emek ve Demokrasi Güçleri, HABAŞ Ankara Bölge Müdürlüğü önünde basın açıklaması düzenledi.

Çeşitli siyasi parti ve emek örgütlerinin katıldığı eylemde ODTÜ öğrencileri de yer aldı.

Açıklamada, HABAŞ’ta son üç hafta içerisinde Hakan Doğan ve Eyüp Eğinli isimli iki işçinin daha yaşamını yitirdiği ileri sürüldü.

Katılımcılar, önceki işçi ölümlerine ilişkin soruşturmaların sonuçlarını sorgulayarak sorumlular hakkında etkili yargı süreçleri yürütülmesini istedi.

Patlamaya ilişkin haberlere yayın yasağı getirildiği belirtilerek kamuoyunun bilgi alma hakkının korunması gerektiği savunuldu.

Ankara'daki açıklamada Soma, Ermenek, Bartın ve Dilovası'ndaki facialar hatırlatıldı. İşçi ölümlerinin önlenebilmesi için denetimlerin artırılması, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve yaptırımların caydırıcı olması gerektiği ifade edildi.

Balıkesir Edremit'te çalışma koşullarına tepki

Edremit Emek ve Demokrasi Platformu da Cumhuriyet Meydanı’nda protesto düzenledi.

Eğitim Sen, DİSK Dev Emekli-Sen, Emek Partisi, SOL Parti, DEM Parti, Türkiye İşçi Partisi ve Yeni Parti temsilcilerinin katıldığı açıklamada, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin önemine dikkat çekildi.

Platform, SGK verilerine dayanarak Türkiye'de son 10 yılda 5 milyon 164 binden fazla iş kazası yaşandığını ve 15 bin 650 işçinin hayatını kaybettiğini belirtti.

HABAŞ’ta son üç hafta içerisinde üç ayrı ölümlü olay meydana geldiği iddiası da gündeme getirildi.

Ortak çağrı: Bağımsız denetim ve hesap verebilirlik

Farklı kentlerde gerçekleştirilen eylemlerde işçi sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin güçlendirilmesi, geçmiş kazaların araştırılması ve olası ihmallerin ortaya çıkarılması talepleri öne çıktı.

Emek örgütleri, iş kazalarının yalnızca meydana geldikten sonra soruşturulmasının yeterli olmadığını, önleyici denetim mekanizmalarının etkin biçimde işletilmesi gerektiğini vurguladı.

Katılımcılar, işçilerin yaşam hakkının korunması için bağımsız incelemelerin yapılmasını ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

HABAŞ'taki patlamaya ilişkin iddiaların açıklığa kavuşturulması ve sorumlulukların belirlenmesi yönündeki çağrılar, düzenlenen protestoların ortak gündemini oluşturdu.