İsrail ve ABD’nin İran operasyonuna dünyadan peş peşe tepkiler

İsrail ve ABD’nin 28 Şubat 2026 sabahı İran’a yönelik başlattığı askeri operasyon, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bölgesel güvenlik dengelerini doğrudan etkileyen saldırı sonrası birçok ülke ve uluslararası aktör art arda açıklamalar yaptı. Bazı devletler operasyonun risklerine dikkat çekerek diplomasi çağrısında bulunurken, bazı ülkeler ise Washington yönetimine açık destek verdi. Böylece kriz, yalnızca askeri bir gelişme olmaktan çıkarak küresel siyasi tartışmanın merkezine yerleşti.

Lübnan’dan iç istikrara vurgu

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, gelişmelerin ardından yaptığı açıklamada Hizbullah’a dolaylı mesaj vererek ülkenin çatışmaya sürüklenmemesi gerektiğini söyledi. Salam, “Ülkenin güvenliğini ve birliğini tehdit eden maceralara sürüklenmesini kabul etmeyeceğimizi tekrar ediyorum.” ifadelerini kullanarak tüm Lübnan halkını “bilgelik ve vatanseverlikle hareket etmeye” çağırdı. İsrail’in daha önce Hizbullah’ın çatışmaya dahil olması halinde sivil altyapının hedef alınabileceğini duyurması, bölgedeki gerilimi daha da artırmıştı.

Rusya ve Ukrayna’dan zıt değerlendirmeler

Rusya cephesinden gelen açıklamalar operasyonu eleştirel bir çerçevede değerlendirdi. Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, İran ile yürütülen diplomatik görüşmeleri “örtü operasyonu” olarak nitelendirerek, “Kimse gerçekten bir şey müzakere etmek istemedi.” dedi. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise “Uluslararası toplum sorumsuz eylemler hakkında derhal objektif bir değerlendirme yapmalıdır” açıklamasını yaptı.

Buna karşılık Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, yaşanan gelişmelerin sorumluluğunu İran yönetimine yükleyerek, “Mevcut olayların nedeni, özellikle son aylarda yaygınlaşan İran rejiminin şiddeti ve cezasızlığıdır” değerlendirmesinde bulundu ve hükümet değişikliği çağrılarını yineledi.

Avrupa ve İngiltere’den diplomasi çağrısı

Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, gelişmeleri “tehlikeli” olarak nitelendirirken diplomatik çözüm arayışlarının sürdüğünü açıkladı. İngiltere hükümeti operasyonlara doğrudan katılmadığını belirtirken bir hükümet kaynağı, “İran’ın nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemeli” ifadelerini kullandı. Başbakan Keir Starmer’ın acil COBRA toplantısı düzenlediği ve bölgedeki bazı personelin güvenlik gerekçesiyle geri çekildiği bildirildi.

Uluslararası hukuk tartışması büyüyor

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail’in saldırısını “uluslararası hukuka uygun değil” sözleriyle eleştirdi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise “ABD ve İsrail’in tek taraflı askeri harekatını reddediyoruz” açıklamasını yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırarak, “ABD, İsrail ve İran arasında bir savaşın başlaması, barış ve uluslararası güvenlik için ağır sonuçlar doğurur” uyarısında bulundu.

ABD’ye destek veren ülkeler

Öte yandan bazı ülkeler Washington yönetimine açık destek verdi. Kanada Başbakanı Mark Carney, “İran’ın nükleer silah elde etmesini ve rejiminin uluslararası barış ve güvenliği daha fazla tehdit etmesini önlemek amacıyla ABD’yi destekliyoruz” dedi. Kosova Dışişleri Bakanlığı da benzer şekilde ABD Başkanı Trump’a destek mesajı yayımladı.