Trump'tan Yeni Tarife Hamlesi

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Türkiye, yüzde 12,5 vergiye tabi ülkeler arasında yer alıyor. Vergiler 24 Temmuz itibarıyla geçerli.

Yüksek Mahkeme'yi Devre Dışı Bırakan Yeni Zemin

Trump yönetimi, Nisan 2025'te ilan edilen "Kurtuluş Günü" tarifelerini olağanüstü hal yetkilerine dayandırmıştı. ABD Yüksek Mahkemesi'nin bu tarifelerin hukuki dayanağını geçersiz saymasının ardından Washington geçici yüzde 10'luk küresel tarifeye geçmişti. 150 günlük bu uygulamanın süresi 24 Temmuz'da doluyordu. Trump, şimdi aynı tarifeleri farklı bir hukuki zemin olan 301. Bölüm kapsamında yeniden devreye sokmuş oldu.

Yüzde 10 ve Yüzde 12,5: Fark Neden?

Yeni gümrük vergileri iki kategoride uygulanıyor. Zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ithalatına yasak getiren, karşılıklı ticaret anlaşmalarıyla bu yasağı taahhüt eden veya kısmi rejim uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10 tarife uygulanacak. Böyle bir ithalat yasağı getirmeyen ülkelere ise yüzde 12,5 tarife getirildi. Türkiye bu ikinci kategoride yer alıyor. Uygulanan vergiler ABD'ye giriş yapan ya da depodan çekilen ürünleri kapsıyor.

Muafiyetler Hangi Ürünleri Kapsıyor?

Yeni vergiler tüm ürünlere eşit şekilde uygulanmayacak. ABD'de yeterli miktarda üretilemeyen ham maddeler, tarife uygulanması durumunda ekonomik aksamalara yol açabilecek ürünler ve başka ticaret tedbirlerine tabi mallar kapsam dışında tutuldu. Petrol, doğal gaz ve gübre gibi enerji ve temel girdiler ile ulusal güvenlik gerekçesiyle farklı tarifelere tabi ürünler için de muafiyetler getirildi.

Tekstilde Kota Mekanizması

Bangladeş, Kamboçya, Endonezya ve Malezya için belirli tekstil ve hazır giyim ürünlerinin vergisiz girebileceği bir tarife kotası mekanizması da kurulacak. Bu düzenlemeyle söz konusu ülkelerin ABD'den pamuk ve tekstil girdisi alması teşvik edilmesi hedefleniyor.