Trump’ın Çin ziyareti tamamlandı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e gerçekleştirdiği iki günlük resmi ziyaret, küresel siyasetin en kritik başlıklarının masaya yatırıldığı zirvelerden biri oldu. İran krizi, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, Tayvan meselesi, yapay zeka yarışı ve ticaret savaşları görüşmelerin ana gündemini oluşturdu.

Hürmüz ve İran zirvenin merkezindeydi

Washington yönetiminin en büyük endişelerinden biri, Hürmüz Boğazı çevresinde yükselen tansiyon oldu. Küresel enerji ticaretinin kritik noktası olarak görülen bölgede yaşanabilecek bir kriz, dünya ekonomisini doğrudan etkileyebilecek riskler taşıyor.

Beyaz Saray kaynaklarına göre Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması gerektiği konusunda ortak görüş bildirdi. Tarafların ayrıca İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönünde mutabakata vardığı belirtildi. Çin’in Amerikan petrolü satın alma seçeneğini değerlendirdiği de öne sürüldü.

Çin’den diplomasi vurgusu

Zirvenin ardından açıklama yapan Çin Dışişleri Bakanlığı, İran merkezli gerilimin yalnızca bölgesel değil küresel sonuçlar doğurduğunu belirtti. Açıklamada enerji güvenliği, tedarik zincirleri ve uluslararası ekonomik düzen üzerindeki baskıya dikkat çekildi.

Pekin yönetimi, bölgede kalıcı çözüm için diplomatik yolların korunması gerektiğini vurgularken, “Güce dayalı yöntemler sorunları daha karmaşık hale getiriyor” mesajı verdi. Çin ayrıca kalıcı ateşkes çağrısını yineledi.

Boeing anlaşması gündem oldu

Ziyaretin ekonomik ayağında ise Boeing anlaşması öne çıktı. Trump, Çin’in Boeing’den 200 yolcu uçağı satın alma konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı.

Bu sipariş, Çin’in yaklaşık 10 yıl sonra Amerikan üretimi uçaklar için verdiği en büyük taahhütlerden biri olarak değerlendirildi. Ancak daha önce gündeme gelen 500 uçaklık beklentinin altında kalınması nedeniyle Boeing hisselerinde düşüş yaşandığı aktarıldı.

Şi cinping’den “tukidides tuzağı” mesajı

Zirvenin dikkat çeken anlarından biri de Şi Cinping’in “Tukidides Tuzağı” göndermesi oldu. Çin lideri, yükselen güç ile mevcut süper güç arasındaki rekabetin savaşa dönüşme riskine dikkat çekerek, Çin ile ABD’nin bu tuzağa düşmeden yeni bir ilişki modeli kurup kuramayacağını sorguladı.

Bu mesajın özellikle Tayvan gerilimine yönelik olduğu değerlendirildi. Şi, Tayvan’ın Çin-ABD ilişkilerindeki “en hassas mesele” olduğunu vurguladı. Trump ise mevcut Tayvan politikasında değişiklik sinyali vermedi.

Üst düzey güvenlik önlemleri

Ziyaret sırasında alınan güvenlik önlemleri de dikkat çekti. Amerikan basınında yer alan bilgilere göre Trump ve ABD heyeti, Çin’de bulundukları süre boyunca kişisel telefonlarını kullanmadı.

Siber casusluk riskine karşı heyete yalnızca geçici cihazlar verildiği, gerçek telefonların ise tüm sinyalleri engelleyen özel Faraday çantalarında saklandığı belirtildi.