Türkiye, Yolsuzluk Algı Endeksinde 17 basamak geriledi

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün yayımladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI), Türkiye açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Endekse göre Türkiye, kamu sektöründeki yolsuzluk algısında 182 ülke arasında 124’üncü sırada yer aldı. Türkiye’nin puanı 31 olarak kaydedilirken, bu sonuç bir önceki yıla kıyasla 17 basamaklık bir gerilemeye işaret etti.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün 2024 endeksinde Türkiye 34 puanla 107’nci sırada bulunuyordu. Son açıklanan veriler, Türkiye’nin bir yıl içinde 3 puan kaybettiğini ve sıralamada belirgin bir düşüş yaşadığını ortaya koydu. Endeks, ülkeleri kamu sektöründeki yolsuzluk algısına göre 0 ile 100 puan arasında derecelendiriyor. Bu ölçekte 0 puan, yolsuzluğun son derece yaygın olduğu bir tabloyu; 100 puan ise yolsuzluktan tamamen arınmış, şeffaf ve hesap verebilir bir kamu yönetimini temsil ediyor.

Türkiye, en sert düşüş yaşayan ülkeler arasında

2025 raporunda, 2012 yılından bu yana endekste kayda değer bir gerileme yaşayan ülkelere özel bir vurgu yapıldı. Raporda, son yıllarda en sert düşüşlerin yaşandığı ülkeler arasında Türkiye’nin de yer aldığı belirtildi. Türkiye, 31 puanla Macaristan ve Nikaragua gibi ülkelerle birlikte dikkat çekici bir gerileme yaşayan ülkeler arasında sıralandı.

Raporda, bu tabloya ilişkin şu değerlendirmeye yer verildi: “Bu tablo, demokratik gerileme, çatışmalar, kurumsal kırılganlık ve yerleşik patronaj ağlarının beslediği, bütünlüğü korumaya yönelik mekanizmalarda on yıla yayılan yapısal bir zayıflamaya işaret ediyor.” Ayrıca, bu tür gerilemelerin keskin ve kalıcı olduğuna, yolsuzluğun siyasal ve idari yapılara sistematik biçimde yerleşmesi nedeniyle tersine çevrilmesinin giderek zorlaştığına dikkat çekildi.

Türkiye, endekste Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan ile aynı puanı aldı. Ancak bu ülkelerle birlikte anılması, Türkiye açısından olumsuz bir karşılaştırma olarak değerlendiriliyor.

2013’ten bu yana sürekli düşüş

Endeksin geçmiş verileri incelendiğinde, Türkiye’nin yolsuzluk algısındaki gerilemesinin uzun soluklu olduğu görülüyor. Türkiye, 2013 yılında 50 puan alarak endeks tarihindeki en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak bu tarihten sonra istikrarlı bir düşüş başladı. 2025’te alınan 31 puan, 2013’e kıyasla 19 puanlık bir kayba işaret ediyor.

Türkiye’nin puanları yıllara göre şu şekilde geriledi: 2014’te 45, 2015’te 42, 2016’da 41 puan. 2020’de 40, 2021’de 38, 2022’de 36 puan alan Türkiye, 2023 ve 2024’te 34 puanda sabit kaldı. Ancak 2025’te yeniden düşüş yaşandı.

2024 yılında Türkiye, puanı değişmemesine rağmen bazı ülkelerin gerilemesi sayesinde sıralamada yükselmişti. Buna karşın 2025 sonuçları, bu geçici iyileşmenin kalıcı olmadığını gösterdi. Birçok ülkenin puanlarını artırmasıyla Türkiye yeniden alt sıralara geriledi.

Demokrasilerde de alarm zilleri

Uluslararası Şeffaflık Örgütü, yalnızca otoriter rejimlerde değil, demokratik ülkelerde de yolsuzlukla mücadele performansının zayıfladığına dikkat çekti. Rapora göre ABD, Kanada, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Fransa ve İsveç gibi ülkelerde de son yıllarda düşüş eğilimi gözleniyor.

Özellikle ABD’nin 64 puanla tarihinin en düşük seviyelerinden birine gerilemesi dikkat çekti. Raporda, ülkedeki siyasi iklimin uzun süredir kötüleştiği ve yolsuzlukla mücadelede verilen mesajların küresel ölçekte olumsuz etkiler yarattığı ifade edildi.

“Temiz ülke” sayısı azalıyor

2025 endeksine göre, bir dönem “temiz yönetimin ölçütü” kabul edilen 80 puanın üzerinde kalan ülke sayısı ciddi biçimde azaldı. On yıl önce bu kategoride 12 ülke bulunurken, bugün yalnızca beş ülke bu seviyeyi koruyabiliyor. Danimarka, Finlandiya, Singapur, Yeni Zelanda ve Norveç ilk sıralarda yer aldı.

Raporda, yüksek puan alan ülkelerin dahi yolsuzluktan tamamen arınmış sayılmayacağı vurgulandı. Bazı ülkelerin, sınır ötesi finansal akışlar yoluyla başka ülkelerdeki yolsuzluğu dolaylı biçimde beslediğine dikkat çekildi.

Dünyanın büyük bölümü 50 puanın altında

Endeks sonuçlarına göre ülkelerin üçte ikisinden fazlası 50 puanın altında kaldı. Bu durum, dünya genelinde yolsuzluğun hâlâ yaygın ve ciddi bir sorun olduğuna işaret ediyor. Özellikle çatışmalardan etkilenen ve baskıcı rejimlere sahip ülkelerin listenin en alt sıralarında yer aldığı belirtildi.

Raporda ayrıca, bazı ülkelerin alt sıralardan orta sıralara doğru ilerleme kaydettiği, bazılarının ise uzun vadeli iyileşme sinyalleri verdiği ifade edildi. Ancak genel tablo, yolsuzlukla mücadelenin küresel ölçekte zayıfladığını ve daha güçlü, kararlı politikalara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye açısından ise 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi sonuçları, yalnızca bir sıralama kaybı değil; yönetim, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında derinleşen yapısal sorunların yeniden tartışılması gerektiğine işaret eden önemli bir uyarı niteliği taşıyor.